Belirteç ( Zarf ) :: Melankoliyiz

Mesaj: 4109 · Cerrahpaşalı

Zarflar veya belirteçler, bir fiilimsinin, fiilin, sıfatın veya başka bir zarfın anlamını yer, yön, zaman, ölçü, nicelik, soru bakımından belirten, sınırlayan ve etkileyen kelimelerdir. Aşağı, yukarı, nazikçe, çok, az, fevkalâde, en, ileri, geri, şimdi, geç gibi kelimeler cümle içerisinde zarf olarak kullanılabilirler.

1

1.1

1.2

Yön, Mekân

1.3

Durum

1.4

Nitelik

1.5

2

Zarf Çeşitleri

Zaman Zarfları

Fiillerin anlamını zaman kavramı yönünden sınırlandırırlar. Fiile sorulan "ne zaman" sorusuna cevap verir; yarın, kışın, akşamleyin, sabah, daha, henüz, hiçbir zaman, geç, er, yine vb.

Bugün

çok geç

henüz

→ Bazı sözcükler zarf gibi görünmesine rağmen fiilin bir parçasıdır:

geç kal

geç kalmak

Yer ( Yön, Mekân ) Zarfları

Bir fiilin veya zarfın anlamını yer veya yön belirterek etkileyen zarflardır, fiile sorulan "nereye" sorusuna cevap verir. Aşağı,içeri, beri, ileri, geri, öte, karşı vb. Sayıları diğer zarflara kıyasla oldukça sınırlıdır.

ileri

Yukarı

→ Yer yön zarfları çekim eki almazlar. Sonuna çekim eki gelen bazı sözcükler yer zarfı gibi görünmesine rağmen isim haline gelirler:

içeri

Zarf

içeriye

İsim

NOT: Yukarı kata çıkar mısın? ( Sıfattır. ) Çünkü: Nasıl kat? Yukarı kat olduğu için.. 'Yukarı' sözcüğüne çekim eki gelmemesine rağmen önündeki sözcük isim olduğu için sıfattır.

NOT: Yer yön zarfındaki kelimeler ( içeri,dışarı,öte, beri ) gibi kelimelere herhangi bir ek geldiği taktirde, cümle yeryön zarfı olmaktan çıkar.

Hâl ( Durum ) Zarfları

Bir fiilin, sıfatın veya zarfın anlamını nicelik ve durum yönünden etkileyen zarflardır: Hızlı, tek tek, iyice, sora sora, geze geze, böyle, şöyle vb. Hâl zarflarının çoğu "nasıl" sorusuna cevap niteliğindedirler. Bu nedenle sık sık sıfatlarla karıştırılırlar. Hemen hemen bütün niteleme sıfatları zarf olarak da kullanılabileceğinden ötürü sayıları oldukça fazladır.

Sora sora

Yavaşça

mışıl mışıl

Azlık - Çokluk ( Nitelik ) Zarfları

Fiilleri, sıfatları ve zarfları miktar, derece, ölçü bakımından etkileyen ve sınırlayan zarflardır: Biraz, fazla, çok, daha, en, pek, az vb..

çok

Pek

Cümlede nicelik zarfını bulmak için sıfat veye zarfa "ne kadar" sorusu surulur.

Soru Zarfları

Fiilleri ve fiilimsileri soru yönünden etkileyen zarflardır: Neden, niye, niçin, nasıl, ne zaman, ne kadar vb.

nasıl

ne kadar

Niçin

niye

Bazı Önemli Hususlar

Daha önce belirtildiği üzere sıfatların çoğu zarf olarak da kullanılırlar. "Eve yeni geldim" cümlesinde yeni kelimesi fiilin gerçekleştiği zamanı belirtmektedir ve zarftır. "Yeni eve geldim" cümlesinde ise evin yeni olduğunu belirtir ve sıfattır.

Zarflar genelde fiilden hemen önce kullanılırlar: "Fasülyeler iyice büyüdü" örneğinde olduğu gibi. Zarfların özneden önce kullanılması "bazen" anlam düşüklüğüne veya devrik cümleye neden olabilir. "Çok kahvehaneye gitmeye başladın" yerine "kahvehaneye çok gitmeye başladın" demek daha uygundur.

Son yıllarda en, çok, az gibi azlık - çokluk zarfları yerine felaket, acayip, korkunç, dehşet gibi kelimeler zarf olarak kullanılmaya başlanmıştır. "Genç kız korkunç güzel piyano çalıyordu" gibi bir cümle dilbilgisi kurallarına göre hatalıdır. Korkunç yerine çok veya oldukça gibi çok daha uygun bir zarf kullanılabilir.